Nghiệm thu cơ sở đề tài khoa học cấp Bộ năm 2025-2026 với đề tài “Quan hệ giữa ý thức pháp luật với thực hiện quyền dân chủ ở nông thôn đồng bằng sông Hồng hiện nay”.

TS Vũ Văn Hậu, Phó Giám đốc điều hành Học viện Chính trị khu vực I, Chủ tịch Hội đồng phát biểu

Dự buổi nghiệm thu có TS Vũ Văn Hậu, Phó Giám đốc điều hành Học viện Chính trị khu vực I, Chủ tịch Hội đồng; các thành viên Hội đồng; đại diện Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế cùng các thành viên nhóm nghiên cứu.

TS Nguyễn Lê Thạch, Giảng viên Khoa Triết học, Chủ nhiệm đề tài trình bày kết quả nghiên cứu

Tại buổi nghiệm thu, TS Nguyễn Lê Thạch, Giảng viên khoa Triết học, Chủ nhiệm đề tài, trình bày tóm tắt quá trình triển khai và những kết quả nghiên cứu chủ yếu của đề tài “Quan hệ giữa ý thức pháp luật với thực hiện quyền dân chủ ở nông thôn đồng bằng sông Hồng hiện nay”. Theo Chủ nhiệm đề tài, đây là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, gắn trực tiếp với việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở, nhất là trong bối cảnh nông thôn đồng bằng sông Hồng đang chuyển sang giai đoạn phát triển mới, đặt ra yêu cầu cao hơn về xây dựng nông thôn mới, chuyển đổi số, quản trị công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Trên cơ sở vận dụng cách tiếp cận của triết học Mác - Lênin, đề tài làm rõ ý thức pháp luật là một hình thái ý thức xã hội có khả năng tác động trở lại đời sống xã hội thông qua hoạt động thực tiễn của con người. Từ đó, nghiên cứu xác định quan hệ giữa ý thức pháp luật và thực hiện quyền dân chủ là mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại hai chiều. Trong đó, ý thức pháp luật định hướng hành vi của người dân trong thực hiện quyền dân chủ; đồng thời, thực tiễn thực hiện quyền dân chủ cũng góp phần hình thành, củng cố và phát triển ý thức pháp luật.

Qua phân tích thực trạng tại khu vực nông thôn đồng bằng sông Hồng, đề tài ghi nhận những chuyển biến tích cực trong việc thực hiện quyền dân chủ, nhất là từ những kết quả trong xây dựng nông thôn mới, cải cách hành chính, công khai thông tin và sự gia tăng quan tâm của người dân đối với các vấn đề cộng đồng. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra một số hạn chế, như khoảng cách giữa nhận thức về quyền và năng lực thực tế trong sử dụng quyền; giữa tư cách chủ thể pháp lý và khả năng tham gia thực chất; giữa yêu cầu về phản hồi, giải trình với thực tiễn tổ chức thực hiện.

Từ kết quả nghiên cứu, đề tài đề xuất hệ thống giải pháp giai đoạn 2025-2030, tập trung vào nâng cao nhận thức pháp luật gắn với thực hành dân chủ; chuyển hóa tri thức pháp lý thành năng lực, bản lĩnh và thói quen thực hiện quyền; hoàn thiện phương thức thực hiện quyền dân chủ theo hướng công khai, minh bạch, có phản hồi, kiểm chứng; đồng thời nâng cao chất lượng trải nghiệm dân chủ để củng cố niềm tin và năng lực đánh giá pháp lý của nhân dân.

TS Chu Thị Hoa, Phó Viện trưởng, Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp phát biểu

TS Trần Việt Hưng, Phó Vụ Trưởng Vụ Nghiên cứu - Dư luận xã hội, Ban Tuyên giáo Trung ương phát biểu

TS Yên Ngọc Trung, Phó Trưởng ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, Học viện Chính trị khu vực I phát biểu

Đánh giá kết quả nghiên cứu, các thành viên Hội đồng thống nhất cho rằng đề tài được triển khai trên cơ sở cách tiếp cận liên ngành văn hóa - pháp lý - chính trị, kết hợp khảo sát thực tiễn trên nhiều nhóm đối tượng. Qua đó, đề tài cơ bản thực hiện đầy đủ mục tiêu và các nhiệm vụ nghiên cứu đề ra, bảo đảm yêu cầu về nội dung và kết cấu gồm 03 chương: i) Một số vấn đề lý luận cơ bản về ý thức pháp luật, dân chủ và quyền dân chủ; ii) Quan hệ giữa ý thức pháp luật của nhân dân với thực hiện quyền dân chủ ở nông thông đồng bằng Sông Hồng hiện nay - thực trạng và những vấn đề đặt ra; iii) Những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân trong thực hiện quyền dân chủ ở nông thông đồng bằng Sông Hồng giai đoạn 2025-2030.

Bên cạnh những kết quả đạt được, các thành viên Hội đồng đề nghị Chủ nhiệm đề tài tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số nội dung. Trong đó, cần làm rõ hơn tính cấp thiết của đề tài; xác định cụ thể đối tượng nghiên cứu gắn với từng nội dung; bổ sung, mô tả rõ hơn phương pháp nghiên cứu được sử dụng; đồng thời rà soát, cấu trúc lại một số nội dung nhằm tăng tính logic, chặt chẽ và thống nhất trong kết quả nghiên cứu của đề tài.

Phát biểu kết luận tại buổi nghiệm thu, TS Vũ Văn Hậu, Phó Giám đốc điều hành Học viện Chính trị khu vực I, Chủ tịch Hội đồng chúc mừng Chủ nhiệm cùng các thành viên đề tài đã hoàn thành các nội dung nghiên cứu, bảo đảm tiến độ đề ra. Đồng chí đề nghị Chủ nhiệm đề tài nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý của Hội đồng, tiếp tục rà soát, chỉnh sửa, bổ sung và hoàn thiện kết quả nghiên cứu, bảo đảm chất lượng khoa học trước khi trình nghiệm thu cấp Bộ.