Hội thảo khoa học đề tài cấp Bộ trọng điểm “Hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN ở trình độ cao tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp”

Ban Chủ trì Hội thảo

PGS,TS Nguyễn Vĩnh Thanh, Phó Giám đốc Học viện, Chủ nhiệm đề tài phát biểu tại Hội thảo

Dự Hội thảo có đại biểu đại diện các Bộ, ban, ngành, địa phương; các nhà khoa học, tác giả tham gia viết bài tham luận; đại diện lãnh đạo các đơn vị, cùng toàn thể giảng viên tại Học viện.

TS Trương Bảo Thanh, Phó Trưởng khoa Kinh tế chính trị trình bày Báo cáo đề dẫn Hội thảo

Trình bày Báo cáo đề dẫn Hội thảo, TS Trương Bảo Thanh, Phó Trưởng khoa Kinh tế chính trị cho biết: Sau gần 40 năm đổi mới, thực tiễn đã khẳng định phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là lựa chọn đúng đắn, phù hợp với quy luật khách quan, điều kiện lịch sử của Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại. Quá trình xây dựng, hoàn thiện thể chế đã góp phần giải phóng sức sản xuất, phát triển các thành phần kinh tế, mở rộng hội nhập quốc tế, thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao đời sống nhân dân, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và củng cố niềm tin vào con đường phát triển đất nước. Tuy nhiên, thể chế vẫn là khâu còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới. Văn kiện Đại hội XIV chỉ rõ hệ thống thể chế phát triển chưa đồng bộ, trở thành “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, đồng thời xác định hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển là một trong những đột phá chiến lược nhằm khơi thông mọi nguồn lực, tạo động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Hội thảo được tổ chức nhằm làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở “trình độ cao” trong bối cảnh mới. Các tham luận tại Hội thảo hướng tới mục tiêu phân tích những yêu cầu đặt ra đối với việc xây dựng hệ thống thể chế đồng bộ, ổn định, minh bạch và có khả năng thích ứng; nâng cao hiệu lực điều tiết của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, phân bổ hiệu quả các nguồn lực; đồng thời tạo khuôn khổ thể chế thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, đáp ứng mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

PGS,TS Hoàng Văn Hoan, Phó Vụ Trưởng Vụ Các trường chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

PGS,TS Đinh Thị Nga, Phó Viện Trưởng Viện Kinh tế-Xã hội và Môi trường, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

TS Nguyễn Phương Bắc, Nguyên Phó Giám đốc Sở Tài chính Bắc Ninh

PGS,TS Nguyễn Văn Lịch, Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải 2

PGS,TS Nguyễn Xuân Hưng, Đại học Kinh tế quốc dân

TS Chu Thị Hoa, Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp

TS Nguyễn Thị Hồng Lâm, Khoa Kinh tế chính trị, Học viện Báo chí và Tuyên truyền

TS Nguyễn Thị Khuyên, Trưởng Khoa Kinh tế chính trị,  Học viện Báo chí và Tuyên truyền

TS. Hoàng Đình Minh, Ngân hàng Nhà nước

Trên cơ sở mục tiêu, yêu cầu của Hội thảo, các nhà khoa học đã trao đổi, thảo luận và làm rõ nhiều vấn đề lý luận, thực tiễn về hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở trình độ cao. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu đánh giá đúng thực trạng, không chỉ dừng ở việc chỉ ra kết quả và hạn chế, mà tập trung nhận diện chính xác các “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, phân tích nguyên nhân từ nhận thức lý luận, xây dựng chính sách, chất lượng pháp luật, tổ chức thực thi, năng lực của các chủ thể và cơ chế giám sát, trách nhiệm giải trình. Trên cơ sở đó, các đại biểu đề xuất đánh giá toàn diện hệ thống quan điểm, chính sách, pháp luật, mức độ đồng bộ của các loại thị trường, hiệu lực thực thi và cơ chế kiểm tra, giám sát.

Bên cạnh đó, các tham luận tập trung kiến nghị những giải pháp mang tính đột phá, có trọng tâm và khả năng chuyển hóa thành chính sách, gắn với việc xác định rõ nội dung cần hoàn thiện, chủ thể thực hiện, nguồn lực bảo đảm, công cụ triển khai và tiêu chí đánh giá. Đồng thời, các nhà khoa học cũng đề xuất xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp, xác định thứ tự ưu tiên, các lĩnh vực cần thí điểm và những điều kiện về nguồn lực, dữ liệu, công nghệ, nhân lực và cơ chế phối hợp nhằm bảo đảm các giải pháp sớm được triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Phát biểu tại Hội thảo, PGS,TS Nguyễn Vĩnh Thanh, Phó Giám đốc Học viện, Chủ nhiệm đề tài thay mặt nhóm nghiên cứu trân trọng cảm ơn các nhà khoa học đã tham gia và đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết. Đồng chí đánh giá cao chất lượng của 22 bài viết trong Kỷ yếu Hội thảo cùng các tham luận được trình bày, khẳng định đây là nguồn tư liệu khoa học có giá trị đối với quá trình triển khai đề tài. Theo PGS,TS Nguyễn Vĩnh Thanh, Hội thảo đã góp phần đổi mới tư duy, cách tiếp cận các vấn đề nghiên cứu; đồng thời bổ sung nhiều luận cứ, cơ sở khoa học và tư liệu thực tiễn để nhóm nghiên cứu tiếp thu, hoàn thiện đề tài. Đồng chí cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hợp tác và đồng hành của các nhà khoa học trong các hoạt động nghiên cứu thời gian tới.