Nghiệm thu đề tài khoa học cấp Tỉnh: “Giải pháp áp dụng bộ chỉ tiêu hệ thống thông tin chuẩn hóa cho các khu công nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy tăng trưởng xanh tại tỉnh Bắc Ninh"

PGS,TS Nguyễn Vĩnh Thanh, Phó Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng phát biểu

Các đại biểu tham dự buổi nghiệm thu 

Tham dự buổi đánh giá, nghiệm thu có PGS,TS Nguyễn Vĩnh Thanh, Phó Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng, các thành viên Hội đồng nghiệm thu; nhóm nghiên cứu; đại diện Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, cùng các đại biểu quan tâm tới dự.

TS Trương Bảo Thanh, Phó Trưởng khoa Kinh tế chính trị, Chủ nhiệm đề tài trình bày khái quát kết quả nghiên cứu đề tài

Tại buổi nghiệm thu, TS Trương Bảo Thanh, Phó Trưởng khoa Kinh tế chính trị, Chủ nhiệm đề tài đã trình bày khái quát quá trình triển khai và những kết quả nghiên cứu. Theo đó, sau hợp nhất tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh có 52 khu công nghiệp (KCN) trong quy hoạch, trong đó 23 KCN đã đi vào hoạt động với 2.280 dự án thứ cấp còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký quy đổi khoảng 45,29 tỷ USD. Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng xanh và tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng cao, việc xây dựng hệ thống chỉ tiêu thống nhất nhằm đánh giá, theo dõi tiến trình chuyển đổi xanh tại các KCN trở thành yêu cầu cấp thiết.

Đề tài đã hoàn thành các nhiệm vụ nghiên cứu, trong đó tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn; xây dựng bộ 41 chỉ tiêu thuộc bốn trụ cột cùng phương pháp tổng hợp chỉ số GIPI; tổ chức thí điểm tại 5 KCN và hoàn thiện bộ chỉ tiêu phiên bản 1.1. Công cụ này hướng tới đánh giá mức độ trưởng thành xanh và theo dõi tiến bộ của từng KCN, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, thúc đẩy chuyển đổi xanh, đồng thời không thay thế hoạt động đánh giá tuân thủ pháp luật và chứng nhận KCN sinh thái theo quy định.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đề tài đề xuất bốn nhóm giải pháp trọng tâm: hoàn thiện cơ chế tổ chức thực hiện và phân công trách nhiệm; chuẩn hóa dữ liệu, từng bước phát triển hạ tầng số; nâng cao năng lực cho cơ quan quản lý, chủ đầu tư hạ tầng và doanh nghiệp; xây dựng cơ chế chứng nhận KCN xanh gắn với chính sách ưu đãi dựa trên kết quả được kiểm chứng.

Đề tài đồng thời đề xuất lộ trình triển khai giai đoạn 2027-2030, gồm ba bước: hoàn thiện công cụ và thí điểm có kiểm chứng; mở rộng áp dụng, triển khai chứng nhận; duy trì, tổng kết và chuẩn bị giai đoạn tiếp theo. Việc áp dụng cần bảo đảm đồng bộ các điều kiện về pháp lý, tổ chức, dữ liệu, nhân lực, cơ chế khuyến khích, tài chính và hạ tầng kỹ thuật. Đặc biệt, kết quả đánh giá chỉ được sử dụng để chứng nhận hoặc xem xét hỗ trợ tài chính khi đã có ít nhất một kỳ dữ liệu được kiểm chứng, nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch và hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách để thực hiện “tẩy xanh”.

PGS,TS Bùi Quang Tuấn, Viện Kinh tế, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam 

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu của đề tài, các ủy viên phản biện Hội đồng nghiệm thu đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp tục bổ sung khung lý luận, rà soát và thống nhất hệ thống thuật ngữ về “tăng trưởng xanh”, “khu công nghiệp xanh” và “khu công nghiệp sinh thái”, bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành, định hướng phát triển bền vững và cam kết phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam. Phần cơ sở lý luận cần được trình bày cô đọng, có tính hệ thống và gắn với yêu cầu thực tiễn quản lý.

TS Chu Thị Hoa, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư Pháp 

Đối với kinh nghiệm trong nước và quốc tế, các ý kiến đề nghị lựa chọn có trọng tâm những mô hình, bộ chỉ tiêu tiêu biểu, đồng thời có sự điều chỉnh phù hợp với điều kiện Việt Nam. Bộ tiêu chí và giải pháp áp dụng cần tính đến sự khác biệt về quy mô, trình độ phát triển giữa các khu công nghiệp, xây dựng lộ trình triển khai linh hoạt; làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và bổ sung cơ chế khuyến khích, tôn vinh các doanh nghiệp thực hiện tốt.

TS Nguyễn Phương Bắc, Viện Nghiên cứu phát tiển kinh tế - xã hội, Thành phố Bắc Ninh

Bên cạnh đó, các ủy viên phản biện nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận của cộng đồng doanh nghiệp; tổ chức hội thảo giới thiệu kết quả nghiên cứu với sự tham gia của lãnh đạo địa phương và đại diện doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy việc áp dụng bộ tiêu chí trên tinh thần chủ động, tự nguyện và hiệu quả.

Phát biểu kết luận, PGS,TS Nguyễn Vĩnh Thanh, Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu đánh giá đề tài có tính thực tiễn và khả năng ứng dụng cao, đáp ứng yêu cầu xây dựng bộ chỉ tiêu, chỉ số và giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh tại các khu công nghiệp. Đồng chí nhấn mạnh, sản phẩm nghiên cứu cần hướng tới tính thiết thực, dễ hiểu, dễ áp dụng, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của địa phương, đồng thời tạo điều kiện hỗ trợ, duy trì và phát triển doanh nghiệp, tránh phát sinh những rào cản pháp lý không cần thiết trong quá trình triển khai.

Về định hướng phát triển kết quả nghiên cứu, Đồng chí đề nghị nhóm tác giả bảo đảm tiến độ và kinh phí đã được phê duyệt, thực hiện nghiệm thu theo đúng quy định. Đồng thời, khuyến khích nhóm nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện, phát triển sản phẩm thành sách hoặc cẩm nang hướng dẫn áp dụng bộ chỉ số, có giá trị tham khảo và khả năng nhân rộng tại các địa phương trên cả nước. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu bổ sung khung cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox), tạo cơ sở thuận lợi cho các địa phương trong quá trình thể chế hóa và vận dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.